Bảng điều khiển của điều hành viên ]

Thẳng Như Ruột Ngựa

Thẳng Như Ruột Ngựa

Gửi bàigửi bởi kimau vào ngày Thứ 7 Tháng 3 18, 2017 10:49 am

Thẳng Như Ruột Ngựa

L.T.M
Inline images 1
Tục ngữ Việt Nam có câu “thẳng như ruột ngựa”, ý nói về những người quá thật thà, nghĩ sao nói vậy, chứ không biết rào đón, nói loanh quanh, lòng vòng. Tuy nhiên câu này nghe không sỗ sàng như “nói toạc móng heo”. Không biết ruột ngựa có thẳng hay không? Còn tại sao lại nói toạc móng heo?

Người Mỹ có lẽ được xếp vào loại “thẳng như ruột ngựa” .Vì người phụ trách mục “Hỏi Đáp” trên các báo, họ trả lời rất thật thà, “có sao nói vậy”, chứ không vuốt ve độc giả theo kiểu trả lời nước đôi. Lời khuyên của họ rất hiệu quả, vì vậy càng ngày các báo cần có mục hỏi đáp. Ở Mỹ có bà Abby (viết từ năm 1955, mất năm 2013) rất nổi tiếng.

Báo ở Việt Nam cũng có mục “gỡ rối tơ lòng”, người phụ trách mục này luôn luôn là phụ nữ. Bởi vì đa số người hỏi thường là các bà các cô. Lúc còn học trung học, các bạn trong lớp xầm xì: thầy Chu đăng Sơn dạy văn lớp chúng tôi, chính là “bà Hạnh Thuần” của báo Tiền Phong. Khi nghe tôi hỏi, mắt thầy nheo nheo, miệng cười, nhưng không trả lời. Qua Mỹ, rất ít báo Việt ngữ còn giữ mục này. Hiện nay tờ Thời Báo Canada, vẫn có bà Bùi bích Hà phụ trách mục “gỡ rối tơ lòng”. Bà trả lời rất hay và giúp cho rất nhiều người tìm ra cách giải quyết rất hợp lý.

Người Việt mình ít có thói quen hỏi người ngoài những chuyện, mà họ bảo “ở trong chăn mới biết chăn có rận” nhất là chuyện tình cảm. Bởi vậy, bạn có thể thấy mục hỏi đáp về sức khoẻ, xe cộ, nhà cửa, trồng cây, nấu ăn ….trên các báo Việt ngữ, chứ chuyện gia đình, chuyện tình cảm ít được phơi bày trên báo. Cô thiếu nữ trong thơ TTKH, đã than thở bài thơ đan áo, cô làm để tặng riêng cho một người, nghĩa là chỉ có người đó được đọc.Nhưng nay bài thơ đó xuất hiện trên báo, cô đã cay đắng nói:

Bài thơ đan áo nay rao bán
Cho khắp người đời thóc mách xem.

Trong gia đình VN, không có sự thân mật gần gũi giữa cha mẹ và con cái. Nhiều cha mẹ quá nghiêm khắc, con cái không dám hỏi cha mẹ điều gì. Ai cũng khép kín, ít khi thổ lộ tình cảm cho nhau.Người Việt ít mang hỏi ý kiến người khác, cứ tự giải quyếttheo như mình nghĩ.

Nhưng người Mỹ thì trái lại, cái gì họ cũng hỏi. Truyền thanh, truyền hình, báo chí đủ thứ chương trình “Hỏi – Đáp”. Người dẫn những chương trình này thu hút rất nhiều khán giả, như cô Oprah Winfrey, giàu xụ, chỉ nhờ có talk-show. Hoặc Thẩm phán Judy…Người ta hỏi để xin ý kiến, và họ cũng theo những lời khuyên đó.

Quả thật người Mỹ rất thích hỏi. Những chuyện rất đơn giản họ cũng hỏi, mà ngườitrả lời, giải quyết cũng rất hợp lý. Khi cột advice column càng ngày càng ăn khách, thì TV nhảy vào, gọi là talk show. Cô Oprah Winfrey hốt bạc, rồi tới bà Thẩm phán Judy, không gọi là talk show, mà gọi là tòa án đàng hoàng. Xử nhiều chuyện vô cùng tức cười: con rể mua xe của mẹ vợ, sau đó quịt không trả. Hàng xóm để chó sủa ầm ĩ quấy rầy không ngủ được… tất cả nhờ tòa giải quyết.

Bạn hãy nghe Thẩm phán Judy xử hai cô bạn thân, từ mẫu giáo. Một cô Mập khoẻ mạnh, một cô Ròm ốm yếu. Không hiểu tại sao, một bữa kia, cô Ròm thách cô Mập chơi “gồng tay”. Kết quả cô Ròm bị gãy tay, đi bác sĩ, bó bột hết 1800 đô. Cô đòi cô Mập đền. Quan tòa là bà Judy.

Sau khi nghe cả hai trình bày xong, bà Judy nói :
– Mập, Ròm là bạn thân từ mẫu giáo, cả hai chả có thù oán gì cả, mặc dù Ròm thách thức. Nhưng khi thấy nó chịu không nổi mày phải nói bỏ, tức là mày thương nó. Đằng này mày nhất định bẻ nó gãy tay.
– Ròm, không biết liệu sức mình, chịu không nổi thì nói chịu thua, đâu có phải vì sợ mất mặt, mà cố gắng chịu, để đến nỗi gãy tay.

Tóm lại: cả hai đều ngu, mỗi đứa chịu một nửa: 900 đồng. Nhưng con Ròm bị đau tayvì ngu hơn, lần sau phải liệu sức mình.

Khán giả dự phiên tòa vỗ tay rào rào, còn hai cô gái cũng bắt tay nhau, nói OK đồng ý.

Người Mỹ họ vậy, tuân hành nghiêm chỉnh “luật lệ”. Kêu ca ông Tổng Thống này, Tổng Thống nọ. Nhưng khi họ đã bầu rồi, họ không có đảo chánh lật đổ. Ông Tổng Thống được dùng quyền hạn trong phạm vi của ổng, cho tới hết nhiệm kỳ.

Người mình hay nói lòng vòng, ít khi nói ra sự thật, sợ mích lòng.Nhưng Mỹ thì “ thẳng ruột ngựa”. Chẳng hạn có bà hỏi:
Chồng tôi bệnh rất nặng (terminal ill), nhưng cô em gái, chồng mới mất. Cô ấy cứ gọi chồng tôi để than thở, cô rất sợ mất thêm nguời anh duy nhất (là chồng tôi). Tôi phải làm gì bây giờ, vì nghe cô than thở, chồng tôi cũng rất buồn.

Người phụ trách đã khuyên: bà bảo với cô em dâu, bà dành cho cô đôi tai của bà (offer her your ear), hãy than thở vào tai bà, vì dầu gì bà cũng sắp thành góa phụ như cô ấy!!!!

Cả hai dễ thông cảm nhau hơn. Người mình mà nghe khuyên vậy, sẽ bảo trù ẻo, đem “đào mồ cha mồ mẹ” người trả lời.
Mặc dù người hỏi đa số là đàn bà, nhưng cũng có đàn ông hỏi:
Nhà tôi và nhà bên cạnh có chung drive way. Tôi mua báo, nhưng sáng nào lão hàng xóm cũng ra lấy báo của tôi. Bây giờ tôi phải làm sao?

Trả lời: còn làm sao nữa.Ngày mai ông ráng dậy sớm, ngồi canh chừng. Hễ lão hàng xóm mà ra lượm báo, thì ông phải chạy ra ngay và hét lên: “đó là của tôi”.

Người mình có dám làm vậy không? hay cứ nói “một sự nhịn chín sự lành”, rồi để tức anh ách trong bụng. Hoặc phản ứng tiêu cực bằng cách bỏ không mua báo nữa, thế là mất thú đọc báo.
Một bà còn “ngây thơ” hơn. Hỏi: ông chồng tôi sau 20 năm lấy nhau, ổng không thích làm việc. Việc gì ổng cũng bỏ, thậm chí tôi mở tiệm để ổng trông nom, rồi ổng cũng đóng.Mọi chi tiêu trong nhà, ổng chỉ góp có 20%.Tôi có cảm giác mình như cái máy cày (breadwinner). Lúc đầu tôi không quan tâm tới chuyện ổng không thích đi làm (no finiancial ambition) vì ổng rất đẹp trai. Nhưng nay tôi cần để dành tiền vì sắp về hưu.Tôi có nên li dị ổng không?

Bạn có thấy một bà VN nào dám hỏi một câu ngớ ngẩn như vậy không?

Bây giờ nghe câu trả lời: bà thân mến, bà đặt câu hỏi sai rồi. Sao bà không tự hỏi từ đầu: tại sao bà muốn lấy ổng,bây giờ bà mới nhận ra, theo truyền thống gia đình ông chồng mới là máy cày (breadwinner) chứ không phải vợ. Tùy bà thôi.

VN mình thì tự mình biết cách giải quyết, như chuyện một ông than thở: thưa bà, đã 30 năm lấy nhau, tôi không biết làm sao để vợ tôi biết nấu ăn. Khi đi làm về, tôi mới biết miếng thịt bò rất mắc tiền đã biến thành “da giày”, còn nồi súp thịt cừu thì biến thành nồi cháo khê. Tội nghiệp cho ông chồng mất công viết thư hỏi, nên bà phụ trách mục gỡ rối an ủi: ông mua sách nấu ăn hay ghi tên các lớp dạy nấu ăn cho bà. Nếu không thấy có sự tiến bộ: tốt nhất là ông nấu luôn cho tiện, khỏi tốn tiền vì phải vứt vô thùng rác.

Tức cười là “danh xưng” mà người trả lời đặt cho người hỏi: Dear motor mama một bà hỏi về ông chồng “vô tích sự”.

Thưa bà, ông chồng tôi rất lười biếng. Chẳng bao giờ chịu thay nhớt xe của ổng. Mặc cho tôi lải nhải, có khi còn cắt cả coupon đưa cho. Nếu nói quá thì ổng đổ nhớt mới vôchung với nhớt cũ. Báo hại xe bị cháy, tôi mắc nợ năm ngàn đô để sửa. Bây giờ tôi phải canh chừng để đi thay nhớt đúng hạn, hay cứ để mặc ổng phải lo chuyện đó.

Trả lời: nếu bà muốn nợ thêm năm ngàn nữa thì giao việc đó cho ổng.

Mỹ hỏi “lẩm cẩm”, vì họ không biết câu: “đất chẳng chịu trời, thì trời phải chịu đất”.Còn không thì đổ cho “cái số” của tôi nó vậy.Kiếp trước mắc nợ kiếp này phải trả.

Hàng ngày lái xe, nghe xướng ngôn viên đùa giỡn trả lời thính giả thật tức cười. Mấy ông bà Mỹ về hưu, họ buồn nên hay gọi radio hỏi, không phải vì tiếng Anh là ngôn ngữ của họ nên họ tự tin, mà do cá tính của dân tộc họ. Hễ thắc mắc là hỏi, chứ người mình, già trẻ lớn bé gì cũng giữ trong lòng. Hỏi sợ bị chê cười, bởi vì có nhiều chuyện mình gọi là “dở hơi” như chuyện sau đây:

Một bà cho phép con gái đem bạn trai về ở chung với cha mẹ. Sau một thời gian, họ chia tay. Kẹt nỗi chàng rể hờ có nuôi một con chó.Vì vậy khi chia tay, con chó cũng đi theo chủ. Bà mẹ viết thư than thở với bà Abby vô cùng não nuột:

Sau khi chia tay với con gái tôi, thằng bạn trai đã ra đi, mang theo cả con chó của nó (dĩ nhiên). Tôi nhớ con chó lắm, và cũng ưa thằng rể hụt. Bà ơi! tôi muốn thăm cả hai có được không?
Nếu là bà mẹ VN, bạn nghĩ sao về cái bà “dở hơi” này.

Bà Abby “sạc” te tua: đừng đổ lỗi cho con gái bà, cô có lý do của cô. Đừng liên lạc với cậu rể hụt, không có lý do gì để thăm con chó.Bà chẳng màng đến nỗi buồn của con gái, mà chỉ buồn vì mất con chó, thật là quái đản.

Có nhiều chuyện không biết làm sao trả lời. Chẳng hạn một con bé tuổi teen than phiền, em rất ngượng khi đi với mẹ tới chỗ đông người. Dù ở chợ hay trong shopping mall, hễ nghe bản nhạc nào mà mẹ thích, là bà đứng lên nhún nhảy và hát to như trẻ con. Một ông chồng cũng hỏi tương tự, vợ ông và ông bố vợ, cứ lên xe (do ông lái) là hát theo radio những bản nhạc cả hai cùng ưa. Ông rất bực mình vì họ hát ầm ĩ (kẹt nỗi lại là vợ và bố vợ).

Gặp bạn thì trả lời thế nào? Bà Abby cũng vậy thôi: kệ họ, đừng chú ý, khỏi bực mình.

Việt Nam mình có câu: “việc người thì sáng, việc mình thì quáng”, nhiều khi đúng lắm bạn ơi. Bởi vậy mới có “quân sư quạt mo”. Có điều coi chừng mang tiếng “chỉ đường cho hươu chạy”, hoặc là “vẽ rắn thêm chân, đổ dầu vào lửa”, là bị đánh cho phù mỏ đấy.

Hồi xưa còn ở VN, nghe câu “chơi theo kiểu Mỹ”, tức là sòng phẳng không ai nợ ai.Qua bên đây, tôi thấy như vậy dễ chịu hơn. Vì vậy khi đi nhờ xe (carpool) bạn đưa tiền cho người lái, họ sẵn sàng nhận.Trong tinh thần của “cho & nhận”, tôi thấy người Mỹ họ rất “bác ái”. Bởi vì bạn không có xe (trường hợp một số người lúc mới qua), người làm chung biết hoàn cảnh của bạn. Nhà của bạn cũng trên đường đi làm, họ cho bạn đi nhờ.Một hay hai lần không sao, nhưng thường xuyên thì việc họ nhận tiền của bạn, chính là họ đã giúp mình.

Vì thế, trả lời “thẳng như ruột ngựa” với thiện ý, sẽ giúp cho người hỏi nhìn ra vấn đề. Tuy “honesty is the best policy”, nhưng không phải lúc nào cũng có thể nói ra sự thật vì lý do nhân đạo. Đọc cuốn tiểu sử của Steve Jobs, người đọc cảm thấy xót xa khi ông kể rằng: bố mẹ nuôi của ông không hề giấu chuyện ông là con nuôi. Lúc 9 tuổi, ông kể chuyện này cho cô bạn hàng xóm nghe. “Như vậy cha mẹ ruột của mày, không muốn mày”.

Câu trả lời của cô hàng xóm đã làm tim của ông đau thắt. Mặc dù bố mẹ nuôi là những người ông vô cùng quí trọng: cao cả, tuyệt vời. Nhưng sự thật đó chẳng ích lợi gì.

Tại sao họ không đợi tới khi ông trưởng thành cũng đâu có muộn.Từ lúc còn rất nhỏ, lúc nào ông cũng tự hỏi tại sao ông bị bỏ rơi. Năm học lớp ba, ông đã nổi tiếng rất thông minh. Bố nuôi ông dù chưa học xong trung học, nhưng là thợ sửa xe xuất sắc.Bố ông tự chế được rất nhiều thứ, ông cũng vậy. Ông nghĩ rằng chắc là do được thừa hưởng di truyền từ bố. Nhưng sau đó ông cay đắng nhớ ra mình chỉ là con nuôi. Mặc dù “cha sinh không bằng mẹ dưỡng”, nhưng một đứa trẻ chỉ mới mấy tuổi đầu lúc nào cũng bị ám ảnh bị bỏ rơi, thì sự thành thật (honesty) đó, không thể nói là điều tốt nhất (best policy) được.

Steve Jobs rất tôn sùng đạo Phật, ông đến tận xứ Phật cạo đầu ăn chay. Nhưng nhất định ông không tha thứ cho bố ruột (điều Phật khuyên chúng ta). Dù rằng sau đó bố mẹ ruột của ông đã vượt qua những trở ngại ban đầu (ông ngoại không chấp nhận con rể, mẹ chưa học xong), để lấy nhau. Vì vậy ông có cô em gái ruột, cũng rất thông minh (làm chủ bút cho một tạp chí ở NY).

Ông và cô em gặp nhau mỗi tuần, dù cả hai ở cách xa nhau 6 giờ bay. Nhưng Steve Jobs từ chối gặp mặt bố mình, ông cay đắng nói rằng “quá trễ”. Mặc dù bản thân ông cũng vướng phải lỗi lầm y hệt cha ruột. Từ bỏ đứa con gái của mình, đến nỗi mẹ của cô gái đó cam đoan đó là con của ông.Sau khi có kết quả ADN, ông chấp nhận là con mình và đặt tên là Lisa. Cô bạn gái đã cay đắng nói: “trước kia ông bị từ bỏ, nay ông thành kẻ từ bỏ”. Trong cuốn tiểu sử, ông cay đắng nói chuyện của ông cũng xảy ra lúc 23 tuổi, giống y hệt tuổi của cha ông lúc có ông.

Steve Jobs tôn sùng đạo Phật, nhưng vẫn chấp giữ nỗi hận, ông không thể nghe Phật dạy: hãy tha thứ. Chỉ có buông bỏ mới giúp tâm hồn thanh thản.
Thẳng ruột ngựa, hay thành kiến, cũng đồng nghĩa với ích kỷ, hẹp hòi, tàn nhẫn trong lá thư của một bà mẹ gửi cho bà Abby.
Hàng ngày dẫn con đi học, các bà mẹ tụ tập trước cổng trường.
Trong số đó có một bà có 2 đứa con gái và 2 đứa con trai, bất kỳ lúc nào nói đến hai đứa con trai, bà đều xác nhận: đó là con nuôi. Điều này làm khó chịu cho tất cả các bà mẹ, thậm chí làm đau lòng cho hai người mẹ khác cùng đứng đó: một bà không thể có con, một bà đã có con, nhưng sau đó con chết. Họ cũng xin con nuôi, nhưng hai đứa trẻ đâu có biết.

Như vậy thẳng ruột ngựa, hay honesty có còn là best policy nữa không? Cũng tùy mỗi nơi mỗi chỗ, phải không quí vị.
Nếu không các cụ đâu có dạy chúng ta:

Lời nói không mất tiền mua
Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau.

Courtesy costs nothing.

Tác giã L.T.M.
Hội “quăng bút” thế giới, LHCT giới thiệu và xuất bản

L.T.M




Tháng ba lại về…

Phan

Inline images 1

Đúng là lúc lọt lòng mẹ người ta không có mảnh vải che thân. Ở bệnh viện Mỹ, tôi đã thấy y tá chẳng tắm rửa gì cho trẻ sơ sinh như bên Việt Nam. Quê tôi lại còn vẽ ra nhiều chuyện như tắm cho trẻ vừa lọt lòng bằng bia để sau này da của cháu bé được trắng, đẹp, mịn… thật là khoa học huyền bí! Cô y tá Mỹ chỉ lau mình cho cháu bé bằng một loại giấy mềm. Mà Mỹ xài giấy thì khỏi nói, hoang phí vô kể. Sau đó, cô y tá mặc cho cháu bé một cái áo như đồ chơi của bé gái. Cái áo bằng giấy, trắng xanh, có hoa văn nhạt rất dịu mắt. Cái áo mà mười tám năm sau, người mẹ ngồi soạn quần áo cho con đi đại học, mẹ đưa cho con xem và bảo rằng, “đây là cái áo đầu tiên con mặc”. Người thanh niên trợn mắt nhìn không tin với câu hỏi, “Mẹ nói thật hả?” Sau đó, anh ta xòe bàn tay đặt lên cái áo, cái áo chỉ như cái găng tay của bàn tay đã trưởng thành.

Tôi ước gì mình được nhìn thấy cái áo đầu tiên mình đã mặc, nhưng điều đó đã không thể. Nghe nói thời tôi ra đời thì các bà mẹ quấn tã may bằng vải cho con, miếng vải hình tam giác, quấn quanh em bé cho ấm và khi em bé làm xấu thì dễ dàng thay để đem giặt chứ không vứt luôn như tã bên Mỹ. Phần áo của em bé thì không biết mẹ tôi đã mặc cho tôi loại áo gì?

Tôi nghĩ đến những cái áo đã mặc, có cái còn nhớ, có cái không; tôi nghĩ đến cái áo cuối cùng mình sẽ mặc. Điều này có thể biết mà cũng có thể không trong thời đại ôm bom. Tôi nghĩ đến cái áo đang mặc, cho gần. Trong sự thẳng thớm của cái áo thay đổi mỗi ngày có sự vô tình của người mặc về công sức của người may sắm, giặt ủi. Nhưng có một hôm, tôi lại nghĩ đến cái áo trong tuồng cải lương “Con gái chị Hằng” của soạn giả Hà Triều Hoa Phượng, tôi ngồi nhớ về một xóm nhỏ ven sông, nơi không thích nghe cải lương thì giai điệu buồn ngủ ấy cũng vẫn lọt vào tai vì chả nhà nào đóng cửa sổ khi ngủ trưa. Trong tuồng cải lương đó có câu: “áo này một tay má sắm má may. Má đã đi rồi, áo vẫn còn đây…” Lúc nhỏ nghe như không nghe, nhưng tháng ba mẹ mất bên quê nhà xa lơ, lời cải lương xưa sao mà thấm thía. Âm thanh bật ra trong đầu dù đã bao năm không nghe và không hề nhớ đến. Tôi ngồi lại bên đường xanh ngát hoa bluebonnet, là một loài hoa biểu tượng của Texas vào một chiều tháng ba, sau cú điện thoại rã rời tâm khảm. Nhìn lại trên người mình không phải là cái áo do má sắm má may. Nhưng má đã may sắm bao nhiêu là áo cho thân này. Có cái áo làm cho mình hãnh diện hơn cả mùa xuân đến; có cái áo làm mình hãnh diện đến trong mơ… Những cái áo của tuổi thơ chỉ ngang bằng sự hãnh diện cho đến một hôm người ta nghĩ về người ban phát sự hãnh diện cho mình, nghĩ về mẹ và những chắt chiu mưa nắng nhọc nhằn để cho con niềm vui tuổi nhỏ thì mẹ đã đi rồi, những manh áo tuổi thơ cũng không còn nữa. Chiều tháng ba chơi vơi bên đường cô lý, vạt bluebonnet xanh rì, bát ngát, như lòng mẹ bao la, nắng tà côi cút… tháng ba lại về.

Chiều tháng ba bên đường xanh rì những vạt bluebonnet, tiếng hót chim sâu mừng mùa xuân trở lại sau tiết giá đông. Lòng tôi lại nhớ đến những cái áo, những năm đã lớn như người thanh niên trong nhà, cậu ta sinh ra ở Mỹ nên thỉnh thoảng lại bị mẹ rầy là áo nào con không mặc nữa thì bỏ vô cái bao, cái túi này, để mẹ đem ra cho Goodwill. Những năm tôi đi học nơi quê nhà không có nhiều áo đến độ phải đem ra Goodwill, thậm chí ao ước có được một cái áo của Goodwill bên Mỹ gởi về đã đủ sung sướng. Nhưng cũng chỉ là mơ thôi trong hoàn cảnh tôi với người anh kế chỉ có chung một cái áo trắng. Từ hôm nhà trường bắt mặc đồng phục thì anh tôi tan học buổi sáng phải mau về nhà, không được đi chơi la cà vì thằng em đợi anh về mới có áo trắng mặc đi học. Lắm hôm anh hư, bị cô giáo bắt chép phạt hay quét lớp sau giờ học thì thằng em đứng ngoài cổng trường, không được vô vì mặc áo màu. Anh em tôi thay áo giữa thanh thiên bạch nhật, đứng dưới trời đổ nát ở một vùng quê hương xa xôi… Nay ở một vùng quê hương dạt trôi, chàng trai nước Việt xách một túi quần áo thật lớn ra cho Goodwill. Không biết thượng đế nghĩ gì khi ở xứ nghèo hay nước giàu, người ta cùng đọc một lời kinh: Xin Ơn trên ban cho lương thực hằng ngày và tiện nghi high-tech…

Rồi chàng trai nước Việt ở Mỹ đi vào đại học với cái thẻ nhựa, khi đói thì vào nhà hàng cà thẻ; đi chơi vui, giải trí với bạn bè… cà thẻ; đi đâu không tiện nói… cà thẻ. Cậu không biết hoá đơn trả thẻ tín dụng hằng tháng gởi về nhà cho mẹ là bao nhiêu? Nhưng tôi biết mẹ tôi bằng cách nào đã cho con của bà được manh áo mới, chén cơm không độn… Tôi nhớ mẹ nói người bạn hàng bán vải cắt cho tôi miếng vải, nhưng phải chờ lâu lắm mẹ mới đưa cho thím thợ may. Còn không mau về nhà dọn dẹp nhà cửa, chùi lư ăn tết bóng loáng, tối tới không đi chơi mà chong đèn ngồi học bài… Cái áo mới trong gia đình đông con như nỗi ám ảnh không bao giờ phai lợt về một thời như thế ở quê tôi. Khác với bây giờ thỉnh thoảng lại thấy mẹ cậu trẻ na về nhà những cái áo mới toanh, mẹ ngắm nhìn tâm đắc với giá rẻ không ngờ! Thầm lặng xách vào phòng đứa con đã vắng nhà, treo vào tủ áo của con cho tới hôm con về thì dẫu cậu không thích hay đang mệt nhoài cũng phải mặc thử ngay cho mẹ xem! Cậu làm tôi nhớ lại những năm còn đi học, nhưng mẹ tôi không còn dãi nắng dầm mưa để mua cho tôi những tấm áo hãnh diện một thời; anh tôi không còn phải mau về nhà sau buổi học sáng cho đứa em có áo đi học buổi chiều… Dĩ nhiên là tôi không thể ở trần đi học được, vậy áo ở đâu có để mặc? Những chiếc áo có từ sự dành dụm chắt chiu của túi tiền học trò, rồi một tay em sắm em may. Sự dè xẻn trời dành cho phái nữ để những thằng giặc trong đó có tôi khi bị hỏi thì không bao giờ biết cái áo của mình… ai đang mặc? Bởi có khi thức dậy, anh bạn Y khoa nói hôm nay phải thuyết trình nên anh mượn cái áo coi được một chút cho bớt nhếch nhác trên giảng đường. Hôm thì ông giáo sư nhạc sĩ mượn cái áo tử tế vì hôm nay thầy phải tiếp phái đoàn Hà Nội vào “giao lưu văn hóa”. Rồi mai chàng Bách khoa, mốt anh Kinh tế hẹn được bạn gái nên xí cái áo bảnh nhất của mấy anh em ở chung phòng trọ từ chiều tối hôm trước, anh đem đi giặt qua loa, phơi gió chung cư cho bay mùi áo mượn. Nhưng sáng ra chỉ còn cái móc áo!

Cậu trẻ bị mẹ hỏi, cái áo lạnh đâu rồi? Sao không đem về cho mẹ bỏ tiệm giặt, để cái áo mốc hết… Cậu ấm ớ – chắc là… Làm tôi nhớ cái áo thuộc loại áo em chưa mặc một lần là hôm đó, sau buổi chiều cuối tuần lang thang trên phố, xem phim, ăn quà vặt khiêm tốn vì còn phải chừa tiền mua áo cho tôi. Cái áo si-đa xanh nhạt, có cầu vai và nút dập máy thật là oách. Nhưng đêm đó trong căn phòng trọ ở chung cư Nguyễn Thiện Thuật, mấy mái đầu thức trắng đêm thâu để đưa tiễn một người bạn lên đường. Anh bạn đang học bên Cao đẳng Mỹ thuật, anh chàng nghệ sĩ thứ thiệt vì chuyên mặc đồ rách do anh em chia cho. Tôi thương anh ta lắm nên nói với anh, “Ê, mày tới được thì gởi trả về cho tụi tao cái áo này. Nhưng nếu mày có chết ngoài biển thì cũng chết cho lành lặn một tí”. Tôi đưa ra cái áo một tay em sắm em may… bạn bè trầm trồ, cả ông thầy ở ké học trò cũng khen ngợi cái áo đẹp quá! Áo em chưa mặc một lần, cái áo cũ người mới ta đã an ủi được vong linh một người bạn rách được chết trong tấm áo lành lặn ngoài biển Đông. Không biết cậu trẻ nhà tôi đã cho bạn cái áo lạnh hay bỏ quên trong rạp hát?

Lỗi lầm thường khởi nguồn từ vô tình, nhưng phải tới vô phương người ta mới nhận ra.

Chiều tháng ba ngồi trên cao ốc với ly vơi một mình, nhìn xuống những vạt bluebonnet dưới xa lộ 30 cắt qua trung tâm thành phố Dallas; nhớ nhà, nhớ ơn, nhớ về những cái áo thời đi học, thuở tình người chia cơm xẻ áo, người bạn gái thay người mẹ già đã bước vào đời mình tự bao giờ. Nếu thượng đế có nghe lời nguyện cầu thì mỗi người đã có một tấm áo, không có chuyện anh em, bạn bè phải mặc chung manh áo, trong khi kẻ ác đứng trước tủ áo hàng giờ vẫn chưa chọn lựa xong. Có thể thượng đế không nghe nhưng thấy, biết nên ngài đã ban phát cho đời sự chia sẻ, tình yêu và hy vọng. Vì những đồng tiền chạy tắc xi cho cánh thuốc tây lậu, pháo lậu, thời đi học ở Sài gòn đều đã nướng hết vào quán bia, phòng trà. Những đồng tiền đi chụp ảnh chui ngoài công viên, khu du lịch cũng đủ mua cái áo ấm thân thời ấy, nhưng ấm lòng là ơn em trong những tháng năm tối tăm khi đời còn quá trẻ.

Nói về cái áo, còn có cái áo càm ràm hôm tôi nghe, sao cứ mặc hoài cái áo lạnh bạc thếch, vậy con? Hình như tôi thấy lại mình của nhiều năm trước, mặc ngày mặc đêm cái áo không tên hiệu, nhưng không cho ai mượn vì lý do riêng! Người mẹ nào chả cằn nhằn những món quà mà con trai bà đã nhận từ bạn gái vì ai hiểu kẻ cướp con trai người khác hơn bà. Đó là thời thay người sắm áo trong đời người; thời kỳ người mẹ linh cảm được hiện tượng mất con sắp diễn ra mà quên phéng đi chuyện mình đã già. Không thể lo mãi được cho những người không hề biết tự lo cho ấm thân. Chỉ đến bỗng một hôm nào, người thanh niên không còn trẻ nữa, ngồi nhớ lại những cái áo một tay má sắm má may; ngồi nhớ nhiều đến những cái áo kỷ niệm của thời đi học thì má đã đi rồi; em đang phương nào, thở lời cảm ơn thì thầm như vạt nắng muộn về tạ tội với cánh đồng bluebonnet mênh mông…

… Chiều tháng ba đi qua thành phố, đi qua đời người chưa từng biết mua sắm hay giặt ủi quần áo vì mẹ và em không thích đàn ông làm chuyện tỉ mỉ của đàn bà. Nhưng ai không nói tôi nghe quần áo không tự có, không tự sạch sẽ, thẳng thớm… quần áo không biết tự động nhảy vô máy giặt, nhảy ra, nhảy vào ngay ngắn trong tủ áo… để lời cảm ơn muộn màng gởi gió cho mây ngàn bay trong thời đại dồn hết vô túi vải rồi ghé ngang tiệm giặt. Sau đó đi uống ly vơi ly đầy đến chiều muộn trở về là có áo thơm tho. Chỉ có điều đổi tiệm giặt đắt tiền bao nhiêu thì áo vẫn không ấm bởi thiếu một bàn tay. Khi người ta hiểu ra cái áo ấm thân có thể mua được nhưng cái áo ấm lòng thì không thể thiếu bàn tay của mẹ và em thì màu xanh dịu thảo của vạt bluebonnet đã tan vào sao băng…

Phan
Hình đại diện của thành viên
kimau
 
Bài viết: 2017
Ngày tham gia: Thứ 2 Tháng 6 15, 2009 7:18 am

Quay về Tin Tức - Thời Sự


Ai đang trực tuyến?

Đang xem chuyên mục này: Không có thành viên nào đang trực tuyến và 2 khách